TP HCMAnh Phát, 56 tuổi, khó thở, phù toàn thân, bác sĩ chẩn đoán suy tim, gan, thận, tràn dịch đa màng do biến chứng hở van hai lá.
Hai năm trước, anh Phát bị đứt dây chằng van tim do thoái hóa, được chỉ định phẫu thuật sửa van. Tuy nhiên, anh chọn điều trị nội khoa, uống thuốc và tái khám định kỳ. Gần đây, anh Phát giảm khả năng gắng sức, thường xuyên hụt hơi, mệt mỏi, khó thở, phù toàn thân, cân nặng từ 75 kg tăng lên 92 kg dù vẫn uống thuốc đúng chỉ dẫn. Anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
ThS.BS.CKII Huỳnh Hoàng Khang, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết anh Phát bị hở van hai lá nặng do đứt dây chằng lâu nhưng không phẫu thuật. Anh còn bị tăng áp phổi nặng, suy tim toàn bộ, suy gan và thận, tràn dịch đa màng, nồng độ oxy trong máu (SpO2) giảm còn 92% (bình thường trên 95%). Suy tim kéo dài làm tăng áp lực trong hệ tuần hoàn, gây ứ dịch ở nhiều khoang cơ thể như màng phổi, màng tim và ổ bụng, ảnh hưởng chức năng gan và các cơ quan khác. “Đây là nguyên nhân khiến người bệnh phù toàn thân, khó thở, hụt hơi, kiệt sức”, bác sĩ Khang nói.
Van hai lá nằm giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái, giúp máu lưu thông một chiều. Hở van xảy ra khi van đóng không kín, khiến máu trào ngược về tâm nhĩ trái khi tim co bóp. Nếu không điều trị, bệnh có thể gây suy tim, rung nhĩ, tăng áp phổi và đe dọa tính mạng.
Hở van hai lá có thể do bệnh lý lá van, vòng van, dây chằng, cột cơ hoặc nguyên nhân bẩm sinh. Các tổn thương thường gặp gồm giãn, thoái hóa, vôi hóa, đứt hoặc dày dây chằng, rối loạn hoạt động cơ nhú và thiếu máu cơ tim, bệnh lý thâm nhiễm cơ tim (amyloid, sarcoid). Trường hợp anh Phát, dây chằng van tim bị đứt do thoái hóa, van không được sửa chữa kịp thời nên tiến triển thành hở van hai lá nặng.
Anh Phát được điều trị tình trạng tràn dịch đa màng bằng phương pháp chọc hút dẫn lưu dịch màng phổi. Bác sĩ sử dụng thuốc lợi tiểu nhằm đào thải dịch, thuốc hỗ trợ chức năng tim, gan cho bệnh nhân. Sau một tuần triệu chứng cải thiện, SpO2 tăng lên 96%, êkíp tiến hành phẫu thuật.
Bác sĩ Khang đánh giá tổn thương van và các tổ chức dưới van của bệnh nhân có thể sửa chữa được, chưa cần thay van tim. Trong hơn 4 giờ, êkíp tạo dây chằng nhân tạo để thay thế dây chằng bị đứt, giúp phục hồi vị trí và khả năng đóng kín của lá van. Tiếp đến, bác sĩ đặt vòng van nhân tạo nhằm tái tạo hình dạng và kích thước vòng van, ngăn máu chảy ngược trở lại.
Nhờ áp dụng kỹ thuật gây mê cá thể hóa kết hợp gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (ESP), anh Phát ít đau, hạn chế dùng morphin sau mổ.
Một ngày sau phẫu thuật, anh Phát được rút nội khí quản, không còn khó thở, giảm phù. Chức năng tim của anh cải thiện lên 48%, gan và thận hồi phục, cân nặng về mức 75 kg, xuất viện sau một tuần.
Bác sĩ Khang khuyến cáo, khi phát hiện hở van hai lá, người bệnh cần khám định kỳ để bác sĩ đánh giá mức độ hở van, triệu chứng, kích thước và chức năng tim. Với hở van hai lá nặng do thoái hóa có chỉ định can thiệp, đặc biệt khi xuất hiện triệu chứng (khó thở, đau ngực, mệt mỏi, phù, tim đập nhanh), giảm chức năng thất trái, rung nhĩ hoặc tăng áp phổi, người bệnh không nên trì hoãn phẫu thuật. Can thiệp ở giai đoạn muộn có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và chậm hồi phục sau mổ.
